Κριτική από την Ηρώ Μητρούτσικου & τον Γιάννη Βασιλείου για την Μήδεια (του Δ.Ζούγκου) και «Οιδίνους» (του Θ.Τριαρίδη)

0

«ΜΗΔΕΙΑ»
Σχετικά με το έργο του Ευριπίδη:

Στην ιστορία της τέχνης υπάρχουν έργα που αναδεικνύουν την αντίθεση και τη διαμάχη μεταξύ του φωτός και του σκότους, του καλού και του κακού. Είναι όμως κάποιοι καλλιτέχνες, οι οποίοι εισέρχονται βαθύτερα, από την πρώτη αυτή ματιά, στα  πράγματα. Σκάβουν βαθιά και ερευνούν τις γκρίζες περιοχές της πραγματικότητας.

Ένα τέτοιο έργο είναι και η Μήδεια του Ευριπίδη. Σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια πριν, ο Ευριπίδης προσπάθησε, πέρα από την καταγραφή ενός φρικτού εγκλήματος, να κάνει ένα ψυχογράφημα στη στυγερή δολοφόνο και να φωτίσει τις ψυχολογικές  διαδικασίες, τα συναισθήματα και τις σκέψεις της.

ΜΗΔΕΙΑ
Η Μήδεια του Ευριπίδη διδάχτηκε το 431 π.Χ. Μιλάει για την κοινωνία, την προδοσία και την εκδίκηση. Ο Ιάσων έχει παντρευτεί την ξένη βασιλοπούλα Μήδεια κι έχει μαζί της δυο αγοράκια. Όμως, αργότερα αποφασίζει να παντρευτεί κοπέλα από τον τόπο του, τη  βασιλοπούλα της Κορίνθου, Γλαύκη. Η Μήδεια την εκδικείται στέλνοντάς της  δηλητηριασμένα δώρα, ενώ για να εκδικηθεί τον Ιάσονα σφάζει τα παιδιά της και αμέσως εγκαταλείπει την Κόρινθο για την φιλόξενη Αθήνα.

Ο ποιητής απεικονίζει τον βαθμό μανίας και αγριότητας μπορεί να φθάσει η απατημένη σύζυγος και σε πόση παραφροσύνη εκ της συζυγικής απάτης, ειδικά τη στιγμή που συνεχίζει να είναι ερωτευμένη με τον σύζυγό της. Η Μήδεια είναι ένα έργο πολύ δυνατό γι αυτό και αγαπητό σε μετέπειτα συγγραφείς (Σενέκας,Μύλλερ).

ΜΗΔΕΙΑΤο νέο έργο του Ζούγκου:
Πάνω στην ίδια λογική, και αφού έχει μελετήσει με σεβασμό και απορία τον Ευριπίδη, ο Δημήτρης Ζούγκος γράφει την δική του “Μήδεια”. Αναπλάθει τον μύθο, όπως έκαναν και άλλοι προγενέστεροι του και μας παραδίδει ένα κείμενο, το οποίο αγγίζει το κοινό σήμερα, αλλά πιθανόν και στο μέλλον. Στο σύγχρονο κείμενο του Ζούγκου παρακολουθούμε τον Γολγοθά μιας γυναίκας, η οποία υπομένει ανείπωτα βασανιστήρια και ταπεινώσεις από τη σαδιστική οικογένεια του συζύγου της. Μέχρι που έρχεται στο προσκήνιο, η Μήδεια του Ευριπίδη. Ανακαλύπτοντας τον αρχαίο λόγο του Ευριπίδη η ηρωίδα βρίσκει την παρηγοριά που της λείπει.

Ο Ζούγκος γράφει κι αυτός σε μέτρο τροχαϊκό και μπλέκει το κείμενό του με το αρχαίο κείμενο, σαν ένα κουβάρι που ξετυλίγει η «Μήδεια», για να πλέξει τον φονικό ιστό της. Ο λόγος τους είναι κοινός, τα παθήματα και οι συνθήκες, όμως, όχι. Το μόνο που την κρατά στη ζωή είναι το μητρικό ένστικτο. Αλλά αυτή η Μήδεια, δε θα σκοτώσει τα παιδιά της.

Η παράσταση:
Ο σκηνοθέτης  Αυγουστίνος Ρεμούνδος παρουσιάζει μία Μήδεια, η οποία μεταμορφώνεται από ένα σκλαβωμένο και ηττημένο πλάσμα σε μία εκδικητική δύναμη της φύσης. Η Έλενα Τυρέα δίνει επί σκηνής μία πολυδιάστατη ερμηνεία, έχοντας ταυτόχρονα να αναμετρηθεί με τις απαιτήσεις του ρόλου, αλλά και τον έμμετρο λόγο, που είναι γραμμένος σε τροχαϊκό μέτρο. Έχω ξαναγράψει για την εκπληκτική ηθοποιό  Έλενα Τυρέα (Μήδεια). Πρώτη φορά, όμως, την έβλεπα σε μονόλογο και ήταν ακόμα καλύτερη. Συνοδοιπόρος της στο δύσκολο έργο η Μαρία Καραβασίλη, με εξίσου ενδιαφέρουσα ερμηνεία, έχοντας αναλάβει τον  συνολικό ρόλο του χορού μόνη της. Η κίνηση της Ηλέκτρας Χρυσάνθου είχε στοιχεία φλαμένκο, τα οποία θύμιζαν το θέατρο του Λόρκα, στο οποίο κυριαρχούν άλλοτε τυραννισμένες και άλλοτε σκληρές γυναικείες παρουσίες. Στις μεταμορφώσεις  της Μήδειας μεγάλη σημασία έπαιζε το διπλό κοστούμι της Τόνιας Αβδελοπούλου, ενώ το σκηνικό της αποτελείται από μια φυλακή από ασημένια, εκκλησιαστικά αφιερώματα, τάματα. Η παράσταση έχει μια έντονη «μυρωδιά» του απαγορευμένου και των «πρέπει» της εκκλησίας.

Ο Αυγουστίνος Ρεμούνδος σκηνοθέτησε λιτά και σωστά, την παράσταση, ενώ οι ατμοσφαιρικοί φωτισμοί (Βαγγέλης Μούντριχας) έπαιξαν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την ιδιαίτερη παράσταση.

θέατρο «Αγγέλων Βήμα»
Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια (πίσω από το Εθνικό)
Δευτέρα και Τρίτη, 21.30 (έως και 31/5)

«ΟΙΔΙΝΟΥΣ»
Στον αντίποδα κινείται η παράσταση «Οιδίνους», όπου σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος. Δύσκολο να κάνεις και τα δυο. Δύσκολο να “μαζέψεις” και τον εαυτό σου, όταν είσαι εσύ ο σκηνοθέτης. Δεν ξέρω γιατί ο Κώστας Φιλίππογλου εγκατέλειψε τη σκηνοθεσία αυτής της παράστασης, εικάζω, όμως.

ΤΟ ΕΡΓΟ & Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:
Το έργο εμπλέκει τον μύθο του Οιδίποδα και το οιδιπόδειο σύμπλεγμα με την κατάσταση, η οποία επικρατεί στο σπίτι του έργου “Ποιός φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ”. Είναι προς τιμήν του 46χρονου συγγραφέα Θανάση Τριαρίδη το γεγονός ότι διαθέτει τα έργα του δωρεάν στο διαδίκτυο (www.triaridis.gr). Πολυγραφότατος (10 βιβλία, 14 θεατρικά έργα, 3 παραμύθια, δοκίμια κ.α.) έχει ευτυχίσει να δει στην σκηνή τα: “La ultima noche ή οι Καρχαρίες”, “Zyklon ή το πεπρωμένο” σε πολύ καλές παραγωγές, καθώς και το “Μένγκελε” με τον Λ. Γεωργακόπουλο στον ομώνυμο ρόλο του ναζιστή γιατρού, σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ:
Στο έργο «Οιδίνους» (2013) ο συγγραφέας “παίζει” με παιχνίδια του μυαλού και των λέξεων (Οίδημα-Νους), σε μια ιστορία που εκτυλίσσεται ανάμεσα σε ένα ζευγάρι φιλολόγων. Η γυναίκα είναι πιο δυνατή από τον άντρα, ενώ ο σύζυγος εμφανίζεται σε διπλό ρόλο. Αυτό έδωσε την ευχέρεια στον Λάζαρο Γεωργακόπουλο να μας «αποδείξει» το ταλέντο του. Κάτι που, δυστυχώς, κάνει τα τελευταία χρόνια. Ταλαντούχος, επέστρεψε στην Αθήνα από την Θεσσαλονίκη, πριν περίπου δέκα χρόνια, μαζί με την αξιόλογη Λυδία Φωτοπούλου. Πλέον, όμως, έχει “μεταλλαχτεί”· κι αυτό που βλέπει κάποιος στην σκηνή είναι ψέμμα, δηλαδή πόζα, προβολή του λόγου και ναρκισσιστικό παίξιμο. Όλη η ήρεμη δύναμη της, πολύ καλής ηθοποιού, Άννας Μάσχα, δεν κατάφερε να τον προσγειώσει. Η υστερία, μάλιστα, στην οποία διολίσθησε στα σημεία κορύφωσης του έργου ήταν ενοχλητική. Δύσκολα άντεξα μιάμιση ώρα, ειδικά από το σημείο όπου το έργο δεν έχει πια εξέλιξη, παρά μόνο παρακολουθούμε την “αρρώστια” του άντρα και την απόγνωση της γυναίκας. (Θέατρο”Θησείον”)

Εύλογα, λοιπόν, μου γεννήθηκαν οι εξής απορίες: από πότε η αρρώστια “παίζεται”; Γιατί ένας άνθρωπος με ψυχικά προβλήματα πρέπει να συμπεριφέρεται με τέτοιο τρόπο; Και γιατί θεωρείται εξαιρετική υποκριτική όταν ένας ηθοποιός τραβάει τα φωνήεντα και ποζάρει τον λόγο του;

Αντίθετα στον ρόλο του ίδιου του Στρίντμπεργκ, ενός επίσης ψυχικά άρρωστου ανθρώπου, στον θεατρικό μαραθώνιο “Post inferno-Προς Δαμασκόν” που σκηνοθέτησε, ανοικονόμητα, η Ρ.Πατεράκη στην “Στέγη”, ξεχώρισε. Εκεί το παίξιμο του ήταν μετρημένο, χωρίς εξάρσεις και χειρονομίες μεγάλες (παρότι το θέατρο είναι τεράστιο), προφανώς λόγω του ότι η παράσταση είχε σκηνοθέτη και μάλιστα αυστηρό…

Θησείον, Ένα Θέατρο Για Τις Τέχνες
Τουρναβίτου 7,Ψυρρή
τηλ : 2103255444
(Έως: 6/6/2016)

Από την Ηρώ Μητρούτσικου & τον Γιάννη Βασιλείου

Κοινοποίηση

Γραψτε ενα σχολιο